{"id":91639,"date":"2025-05-30T09:00:00","date_gmt":"2025-05-30T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.jardin-reve.fr\/?p=91639"},"modified":"2026-09-30T14:55:16","modified_gmt":"2026-09-30T12:55:16","slug":"filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/","title":{"rendered":"Filibert et la magie invisible qui fait pousser les tomates !"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/blog.jardin-reve.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ver-de-terre.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/blog.jardin-reve.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ver-de-terre.jpeg\" alt=\"ver de terre\" class=\"wp-image-91641\" style=\"width:450px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ver-de-terre.jpeg 1024w, https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ver-de-terre-744x744.jpeg 744w, https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ver-de-terre-420x420.jpeg 420w, https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ver-de-terre-768x768.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><strong>Un article \u00e0 lire (ou relire) avec les enfants !\ud83d\ude00<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Filibert est un ver. Pas n\u2019importe quel ver.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Il est ce qu\u2019on appelle un ver de terre an\u00e9cique. Le genre discret, qui bosse dans l\u2019ombre (litt\u00e9ralement), et qui transforme ton sol en buffet 5 \u00e9toiles pour les plantes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Mais attention, Filibert n\u2019est pas un h\u00e9ros solitaire. C\u2019est juste un membre \u2014 certes tr\u00e8s classe \u2014 d\u2019un trio magique qui fait vivre le sol. Et aujourd\u2019hui, on plonge sous terre pour les rencontrer.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><strong>Tu crois conna\u00eetre les vers de terre ? Attends un peu\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Imagine le sol comme un immeuble. En bas, en haut, au milieu : chaque \u00e9tage a ses habitants, ses habitudes, ses missions.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><strong>Eudoxie, la f\u00eatarde de surface (\u00e9pig\u00e9e)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><em><strong>Nom vernaculaire<\/strong> : ver du compost<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><em><strong>Nom scientifique<\/strong><\/em> : <em>Eisenia fetida<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Elle vit dans la liti\u00e8re, l\u00e0 o\u00f9 les feuilles mortes forment un joyeux bordel. Elle ne creuse pas, elle composte ! Elle transforme les d\u00e9chets v\u00e9g\u00e9taux en or brun. Si tu as un composteur, c\u2019est elle que tu h\u00e9berges.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Elle est rouge, vive, et ne dort jamais (ou presque).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><strong>Gustave, l\u2019intello discret (endog\u00e9)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><em><strong>Nom vernaculaire<\/strong> : ver de terreau<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><em><strong>Nom scientifique<\/strong> : souvent Aporrectodea caliginosa<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Lui, il vit dans les profondeurs, comme un vieux sage. Il mange la terre pour la m\u00e9langer, la structurer.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Il est p\u00e2le, parfois bleu\u00e2tre, et remonte rarement \u00e0 la surface (lumi\u00e8re = drama).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><strong>Filibert, l\u2019architecte engag\u00e9 (an\u00e9cique)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><em><strong>Nom vernaculaire<\/strong> : ver laboureur<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><em><strong>Nom scientifique<\/strong> : Lumbricus terrestris<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Il creuse des tunnels verticaux jusqu\u2019\u00e0 un m\u00e8tre de profondeur. Il tire les feuilles vers le bas, les mange tranquillement, puis\u2026 fait caca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Et son caca, c\u2019est litt\u00e9ralement de l\u2019engrais bio.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><strong>Et si je te disais que sans eux, ton jardin serait une coquille vide ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Quand ces trois-l\u00e0 bossent ensemble, c\u2019est une symphonie souterraine :<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Eudoxie d\u00e9compose.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Gustave m\u00e9lange.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Filibert structure, a\u00e8re, fertilise.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">C\u2019est cette diversit\u00e9 qui rend un sol vivant, riche, fertile. Leur absence ? Sol compact\u00e9, pauvre, mort.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><strong>Tu veux aider Filibert et sa team ? Voil\u00e0 comment :<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">\u2714\ufe0f <strong>Composte<\/strong> : Eudoxie te dira merci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">\u2714\ufe0f <strong>Paille ton sol<\/strong> : Filibert d\u00e9teste le b\u00e9ton en surface.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">\u2714\ufe0f <strong>Arr\u00eate de retourner la terre \u00e0 la b\u00eache<\/strong> : tu coupes les galeries et tu fais paniquer Gustave.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">\u2714\ufe0f <strong>Bannis les produits chimiques<\/strong> : c\u2019est l\u2019apocalypse pour eux. M\u00eame s\u2019ils se cachent, ils trinquent.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">\ud83d\udcd8 <strong>\u00c0 m\u00e9diter<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Un sol sans vers, c\u2019est comme une ville sans habitants.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Un sol avec des vers, c\u2019est une m\u00e9tropole vivante, productive, autonome.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Tu veux que tes plantes poussent ? Alors prends soin de Filibert et de sa bande.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">Et si tu croises un ver de terre, salue-le. Tu as peut-\u00eatre affaire \u00e0 un architecte de g\u00e9nie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><strong>Vous voulez un jardin adapt\u00e9 \u00e0 Filibert ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\">\ud83d\udc49 Prenez rendez-vous ici : <a href=\"https:\/\/meet.brevo.com\/beatrice-bourgery\/presentation\" title=\"\">Calendrier en ligne<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"line-height:1.8;margin-bottom:1.2em\"><\/p>\n\n\n\n<section aria-label=\"Questions fr\u00e9quentes\" style=\"margin:2em 0;padding:20px 24px;background-color:#edf3ec;border-radius:8px\">\n<h2 style=\"margin:2em 0 .75em;padding-bottom:.4em;border-bottom:1px solid #d7e2d8;line-height:1.35;color:#264b39\">Questions fr\u00e9quentes<\/h2>\n<h3 style=\"color:#264b39;line-height:1.4\">Tous les vers de terre vivent-ils au m\u00eame endroit ?<\/h3>\n<p style=\"line-height:1.8;margin:0 0 1.2em\">Non. Les groupes pr\u00e9sent\u00e9s dans le r\u00e9cit utilisent diff\u00e9rentes parties du sol et de la liti\u00e8re. Leurs activit\u00e9s se compl\u00e8tent dans le fonctionnement du milieu.<\/p>\n<h3 style=\"color:#264b39;line-height:1.4\">Comment prolonger la lecture avec un enfant ?<\/h3>\n<p style=\"line-height:1.8;margin:0 0 1.2em\">Observez un sol couvert, une feuille en d\u00e9composition ou un compost sans d\u00e9truire les refuges. Demandez ce que chaque \u00e9l\u00e9ment peut apporter aux organismes du sol.<\/p>\n<\/section>\n<aside aria-label=\"Articles compl\u00e9mentaires\" style=\"padding:20px 24px;margin:2em 0;border-left:4px solid #71946b;background-color:#f5f7f1\"><h2 style=\"margin:2em 0 .75em;padding-bottom:.4em;border-bottom:1px solid #d7e2d8;line-height:1.35;color:#264b39\">Pour aller plus loin<\/h2><ul><li><a href=\"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/vie-du-sol-en-automne-pourquoi-il-ne-faut-jamais-laisser-votre-terre-a-nu\/\">Vie du sol en automne : pourquoi il ne faut jamais laisser votre terre \u00e0 nu<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/potager-sur-paillis-sans-bechage\/\">Potager sur paillis, sans b\u00eachage<\/a><\/li><\/ul><\/aside>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Un article \u00e0 lire (ou relire) avec les enfants !\ud83d\ude00 Filibert est un ver. Pas n\u2019importe quel ver. Il est ce qu\u2019on appelle un ver de terre an\u00e9cique. Le genre discret, qui bosse dans l\u2019ombre (litt\u00e9ralement), et qui transforme ton sol en buffet 5 \u00e9toiles pour les plantes. Mais attention, Filibert n\u2019est pas un h\u00e9ros [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":91641,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[104],"tags":[70,169,16,168],"class_list":["post-91639","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-potager-permaculture-autonomie","tag-champignon","tag-mychorhizes","tag-potager","tag-tomates"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 5.0.5 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"description\" content=\"D\u00e9couvrez avec Filibert les diff\u00e9rents vers de terre et leur r\u00f4le dans le sol, \u00e0 travers un r\u00e9cit \u00e0 partager avec les enfants.\" \/>\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"B\u00e9atrice Bourgery\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 5.0.5\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Le BLOG Jardin-R\u00eave\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"Vers de terre : d\u00e9couvrir la vie du sol avec Filibert\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:description\" content=\"D\u00e9couvrez avec Filibert les diff\u00e9rents vers de terre et leur r\u00f4le dans le sol, \u00e0 travers un r\u00e9cit \u00e0 partager avec les enfants.\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/blog.jardin-reve.fr\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/logo2016_100.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/blog.jardin-reve.fr\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/logo2016_100.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:tag\" content=\"champignon\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:tag\" content=\"mychorhizes\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:tag\" content=\"potager\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:tag\" content=\"tomates\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-05-30T07:00:00+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-30T12:55:16+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Bureau-dtude-Jardin-Rve-co-paysagiste-conseil-en-ligne-176128259092901\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Jardin_Reve\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Vers de terre : d\u00e9couvrir la vie du sol avec Filibert\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:description\" content=\"D\u00e9couvrez avec Filibert les diff\u00e9rents vers de terre et leur r\u00f4le dans le sol, \u00e0 travers un r\u00e9cit \u00e0 partager avec les enfants.\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Jardin_Reve\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"http:\/\/blog.jardin-reve.fr\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/logo2016_100.jpg\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"B\u00e9atrice Bourgery\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimation du temps de lecture\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#article\",\"name\":\"Vers de terre : d\\u00e9couvrir la vie du sol avec Filibert\",\"headline\":\"Filibert et la magie invisible qui fait pousser les tomates !\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/author\\\/blebr45\\\/#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/ver-de-terre.jpeg\",\"width\":1024,\"height\":1024},\"datePublished\":\"2025-05-30T09:00:00+02:00\",\"dateModified\":\"2026-09-30T14:55:16+02:00\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#webpage\"},\"articleSection\":\"Potager, permaculture &amp; autonomie, champignon, mychorhizes, potager, tomates\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/category\\\/potager-permaculture-autonomie\\\/#listItem\",\"name\":\"Potager, permaculture &amp; autonomie\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/category\\\/potager-permaculture-autonomie\\\/#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Potager, permaculture &amp; autonomie\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/category\\\/potager-permaculture-autonomie\\\/\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#listItem\",\"name\":\"Filibert et la magie invisible qui fait pousser les tomates !\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"Filibert et la magie invisible qui fait pousser les tomates !\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/category\\\/potager-permaculture-autonomie\\\/#listItem\",\"name\":\"Potager, permaculture &amp; autonomie\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"Blog Jardin \\u00c9cologique | Conseils d'\\u00c9co-Paysagiste | Jardin-R\\u00eave\",\"description\":\"D\\u00e9couvrez les conseils de Jardin-R\\u00eave pour concevoir un jardin \\u00e9cologique, vivant et durable. Biodiversit\\u00e9, plantations, am\\u00e9nagement paysager, compost, r\\u00e9cup\\u00e9ration d'eau et astuces d'\\u00e9co-paysagiste.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/\",\"email\":\"contact@jardin-reve.fr\",\"telephone\":\"+33695336218\",\"foundingDate\":\"2009-11-01\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"http:\\\/\\\/blog.jardin-reve.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/01\\\/logo2016_100.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#organizationLogo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#organizationLogo\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Bureau-dtude-Jardin-Rve-co-paysagiste-conseil-en-ligne-176128259092901\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/Jardin_Reve\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCjQCSBcgzojyV-syYA0ZGYg\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/bourgery-beatrice-65032774\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/author\\\/blebr45\\\/#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/author\\\/blebr45\\\/\",\"name\":\"B\\u00e9atrice Bourgery\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f22e20838958c58e8c0b0b053105dd9f5dd428c4f3981e3f57a6059f6090e732?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"B\\u00e9atrice Bourgery\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/\",\"name\":\"Vers de terre : d\\u00e9couvrir la vie du sol avec Filibert\",\"description\":\"D\\u00e9couvrez avec Filibert les diff\\u00e9rents vers de terre et leur r\\u00f4le dans le sol, \\u00e0 travers un r\\u00e9cit \\u00e0 partager avec les enfants.\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/author\\\/blebr45\\\/#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/author\\\/blebr45\\\/#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/ver-de-terre.jpeg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#mainImage\",\"width\":1024,\"height\":1024},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\\\/#mainImage\"},\"datePublished\":\"2025-05-30T09:00:00+02:00\",\"dateModified\":\"2026-09-30T14:55:16+02:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Le BLOG - Jardin-R\\u00eave \\u2013 \\u00c9co-paysagiste\",\"description\":\"Conseils pour imaginer un jardin vivant, \\u00e9cologique et durable\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.jardin-reve.fr\\\/blog\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Vers de terre : d\u00e9couvrir la vie du sol avec Filibert","description":"D\u00e9couvrez avec Filibert les diff\u00e9rents vers de terre et leur r\u00f4le dans le sol, \u00e0 travers un r\u00e9cit \u00e0 partager avec les enfants.","canonical_url":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#article","name":"Vers de terre : d\u00e9couvrir la vie du sol avec Filibert","headline":"Filibert et la magie invisible qui fait pousser les tomates !","author":{"@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/author\/blebr45\/#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ver-de-terre.jpeg","width":1024,"height":1024},"datePublished":"2025-05-30T09:00:00+02:00","dateModified":"2026-09-30T14:55:16+02:00","inLanguage":"fr-FR","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#webpage"},"articleSection":"Potager, permaculture &amp; autonomie, champignon, mychorhizes, potager, tomates"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/category\/potager-permaculture-autonomie\/#listItem","name":"Potager, permaculture &amp; autonomie"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/category\/potager-permaculture-autonomie\/#listItem","position":2,"name":"Potager, permaculture &amp; autonomie","item":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/category\/potager-permaculture-autonomie\/","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#listItem","name":"Filibert et la magie invisible qui fait pousser les tomates !"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#listItem","position":3,"name":"Filibert et la magie invisible qui fait pousser les tomates !","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/category\/potager-permaculture-autonomie\/#listItem","name":"Potager, permaculture &amp; autonomie"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/#organization","name":"Blog Jardin \u00c9cologique | Conseils d'\u00c9co-Paysagiste | Jardin-R\u00eave","description":"D\u00e9couvrez les conseils de Jardin-R\u00eave pour concevoir un jardin \u00e9cologique, vivant et durable. Biodiversit\u00e9, plantations, am\u00e9nagement paysager, compost, r\u00e9cup\u00e9ration d'eau et astuces d'\u00e9co-paysagiste.","url":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/","email":"contact@jardin-reve.fr","telephone":"+33695336218","foundingDate":"2009-11-01","logo":{"@type":"ImageObject","url":"http:\/\/blog.jardin-reve.fr\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/logo2016_100.jpg","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#organizationLogo"},"image":{"@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#organizationLogo"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Bureau-dtude-Jardin-Rve-co-paysagiste-conseil-en-ligne-176128259092901\/","https:\/\/x.com\/Jardin_Reve","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCjQCSBcgzojyV-syYA0ZGYg","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/bourgery-beatrice-65032774\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/author\/blebr45\/#author","url":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/author\/blebr45\/","name":"B\u00e9atrice Bourgery","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f22e20838958c58e8c0b0b053105dd9f5dd428c4f3981e3f57a6059f6090e732?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"B\u00e9atrice Bourgery"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#webpage","url":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/","name":"Vers de terre : d\u00e9couvrir la vie du sol avec Filibert","description":"D\u00e9couvrez avec Filibert les diff\u00e9rents vers de terre et leur r\u00f4le dans le sol, \u00e0 travers un r\u00e9cit \u00e0 partager avec les enfants.","inLanguage":"fr-FR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/author\/blebr45\/#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/author\/blebr45\/#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ver-de-terre.jpeg","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#mainImage","width":1024,"height":1024},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/#mainImage"},"datePublished":"2025-05-30T09:00:00+02:00","dateModified":"2026-09-30T14:55:16+02:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/#website","url":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/","name":"Le BLOG - Jardin-R\u00eave \u2013 \u00c9co-paysagiste","description":"Conseils pour imaginer un jardin vivant, \u00e9cologique et durable","inLanguage":"fr-FR","publisher":{"@id":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/#organization"}}]},"og:locale":"fr_FR","og:site_name":"Le BLOG Jardin-R\u00eave","og:type":"article","og:title":"Vers de terre : d\u00e9couvrir la vie du sol avec Filibert","og:description":"D\u00e9couvrez avec Filibert les diff\u00e9rents vers de terre et leur r\u00f4le dans le sol, \u00e0 travers un r\u00e9cit \u00e0 partager avec les enfants.","og:url":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/","og:image":"https:\/\/blog.jardin-reve.fr\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/logo2016_100.jpg","og:image:secure_url":"https:\/\/blog.jardin-reve.fr\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/logo2016_100.jpg","article:tag":["champignon","mychorhizes","potager","tomates"],"article:published_time":"2025-05-30T07:00:00+00:00","article:modified_time":"2026-09-30T12:55:16+00:00","article:publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Bureau-dtude-Jardin-Rve-co-paysagiste-conseil-en-ligne-176128259092901\/","twitter:card":"summary_large_image","twitter:site":"@Jardin_Reve","twitter:title":"Vers de terre : d\u00e9couvrir la vie du sol avec Filibert","twitter:description":"D\u00e9couvrez avec Filibert les diff\u00e9rents vers de terre et leur r\u00f4le dans le sol, \u00e0 travers un r\u00e9cit \u00e0 partager avec les enfants.","twitter:creator":"@Jardin_Reve","twitter:image":"http:\/\/blog.jardin-reve.fr\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/logo2016_100.jpg","twitter:label1":"\u00c9crit par","twitter:data1":"B\u00e9atrice Bourgery","twitter:label2":"Estimation du temps de lecture","twitter:data2":"3 minutes"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"91639","title":"Vers de terre : d\u00e9couvrir la vie du sol avec Filibert","description":"D\u00e9couvrez avec Filibert les diff\u00e9rents vers de terre et leur r\u00f4le dans le sol, \u00e0 travers un r\u00e9cit \u00e0 partager avec les enfants.","keywords":null,"keyphrases":{"focus":[],"additional":[]},"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":"","og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"Article","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":"default","schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":"-1","robots_max_videopreview":"-1","robots_max_imagepreview":"large","priority":0,"frequency":"default","local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2025-05-28 06:34:40","updated":"2026-09-30 14:09:16","seo_analyzer_scan_date":null,"focus_keyword":null,"additional_keywords":null,"truseo_locale":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u00bb<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/category\/potager-permaculture-autonomie\/\" title=\"Potager, permaculture &amp; autonomie\">Potager, permaculture &amp; autonomie<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">\u00bb<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tFilibert et la magie invisible qui fait pousser les tomates !\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/"},{"label":"Potager, permaculture &amp; autonomie","link":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/category\/potager-permaculture-autonomie\/"},{"label":"Filibert et la magie invisible qui fait pousser les tomates !","link":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/filibert-et-la-magie-invisible-qui-fait-pousser-les-tomates\/"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91639","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91639"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100242,"href":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91639\/revisions\/100242"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jardin-reve.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}